آیا توافق نهایی هسته‌ای بین آمریکا و ایران تا 31 اوت 2026 خواهد بود؟

در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶، ایالات متحده و ایران از یک توافق دیپلماتیک مکتوب خبر دادند که شامل یک دورهٔ ۶۰ روزهٔ قابل تمدید بود؛ دوره‌ای که در آن دو کشور متعهد شدند دربارهٔ «توافق نهایی» در خصوص برنامهٔ هسته‌ای ایران و موضوعات دیگر مذاکره کنند. این بازار با «بله» تسویه می‌شود اگر یک سند دیپلماتیک مکتوبِ واجد شرایط میان ایالات متحده و ایران تا تاریخ مشخص‌شده، ساعت ۱۱:۵۹ شب به وقت شرقی آمریکا، به‌طور متقابل امضا یا پذیرفته شده باشد. در غیر این صورت، این بازار با «خیر» تسویه می‌شود. مگر آنکه سند مکتوب، به شرحی که در ادامه می‌آید، بدون امضا رسماً پذیرفته شود، سند باید به امضای هر دو طرف — ایالات متحده و ایران — برسد. دو طرف باید یا سند واحدی را امضا کنند یا اسناد جداگانه‌ای را امضا کنند که به‌طور ماهوی و مستقیم بیانگر پذیرش همان سند پایه باشد، صرف‌نظر از تفاوت‌های جزئی در قالب‌بندی، عبارت‌پردازی یا ترجمهٔ نسخه‌های امضاشده. هم امضای فیزیکی و هم امضای الکترونیکیِ رسماً صادرشده به‌عنوان امضا پذیرفته می‌شود. اگر ایالات متحده و ایران سند مکتوب را سندی بدانند که اجرای آن نیازمند امضا نیست، پذیرش رسمی سند از سوی هر دو کشور بدون امضا نیز واجد شرایط خواهد بود. پذیرش رسمی می‌تواند از طریق اقدامات رسمی احراز شود، از جمله: (i) بیانیهٔ مشترک رسمی مبنی بر اینکه ایالات متحده و ایران سند را پذیرفته، تأیید، اجرا، منعقد یا به هر شکل نهایی کرده‌اند؛ (ii) تأیید رسمی متقابل مبنی بر اینکه همان سند منتشرشده از سوی هر دو کشور مورد توافق، پذیرش، تأیید، اجرا یا انعقاد قرار گرفته است؛ (iii) پذیرش، تأیید یا تصویب از طریق قطع‌نامهٔ رسمی، تصمیم وزارتی، تصمیم اجرایی یا اقدام نهادیِ هم‌ارز، در جایی که آن اقدام سازوکاری است که کشور مربوطه از طریق آن سند را می‌پذیرد؛ یا (iv) مبادلهٔ یادداشت‌ها یا نامه‌های رسمی دیپلماتیک که پذیرش همان سند را تأیید کند. یک سند دیپلماتیک مکتوبِ واجد شرایط باید: (i) به‌عنوان همان «توافق نهاییِ» پیش‌بینی‌شده در تفاهم‌نامهٔ ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶ شناخته شود — چه در ارتباطات رسمی ایالات متحده یا ایران، چه بر پایهٔ اجماع گزارش‌های معتبر؛ (ii) دست‌کم یک تعهد مشخص برای محدود کردن برنامهٔ هسته‌ای ایران تعیین کند، در قالب معیاری عینی و قابل‌اندازه‌گیری که بتوان پایبندی به آن را سنجید؛ این معیار می‌تواند به شکل یک سقف، ممنوعیت یا مقدار مشخص باشد (برای نمونه، سقف مشخصی برای درجهٔ غنی‌سازی اورانیوم، یا تعهد صریح ایران به تحویل، امحا یا رقیق‌سازی ذخیرهٔ اورانیوم غنی‌شدهٔ خود). محدودیت‌های نامشخص یا مبهم که معیار تعریف‌شده‌ای ندارند (برای نمونه، تعهد به نساختن سلاح هسته‌ای، تعهد به حفظ وضع موجود، یا توافق بر پایبندی به الزامات نظارتی و بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که به‌طور مشخص برنامهٔ هسته‌ای ایران را محدود نمی‌کنند) واجد شرایط نخواهند بود. محتوای سند واجد شرایط باید به‌صورت تعهدی توافق‌شده برای اجرا بیان شده باشد. موارد زیر واجد شرایط نیستند: (i) مفادی که تعهد ماهوی آن صراحتاً منوط به توافق، فرایند مذاکره یا سند بعدیِ مورد توافق در آینده باشد؛ (ii) مفادی که صراحتاً به‌عنوان حداقلِ لازم برای مذاکرهٔ آینده تنظیم شده باشد، نه تعهدی در زمان حال؛ (iii) کف، جای‌نگه‌دار یا استاندارد حداقلی که صراحتاً برای ساختاردهی به گفت‌وگوهای جاری یا آینده تعیین شده باشد. یک تعهد قطعی و بدون قید و شرط می‌تواند واجد شرایط باشد، حتی اگر جزئیات فنی یا رویه‌ای — از جمله تاریخ دقیق اجرا، بازهٔ زمانی یا ترتیب مراحل — به ترتیبات آینده واگذار شده باشد، مشروط بر آنکه آن تعهد همچنان معیاری عینی و قابل‌اندازه‌گیری برای سنجش پایبندی تعیین کند. تعهدات مشروط واجد شرایط نیستند. واجد شرایط بودن یک سند در وهلهٔ نخست بر پایهٔ متن رسماً منتشرشدهٔ آن تعیین می‌شود. سند واجد شرایط باید تا تاریخ مشخص‌شده، ساعت ۱۱:۵۹ شب به وقت شرقی آمریکا، از سوی هر دو کشور امضا یا رسماً پذیرفته شده باشد. اگر چنین سندی…