چرا سفارشم گران‌تر از قیمتی که دیدم بسته شد؟

42 سنت دیدید، خریدید، و در رسید نوشته 45 سنت. چیزی خراب نشده و چیزی هم از شما کم نشده. عددی که می‌خواندید از اول قیمت خرید نبود.

چرا قیمت روی کارت، قیمتی نیست که می‌پردازید؟

چون کارت بازار یک عدد نشان می‌دهد و بازار دو قیمت دارد. عددی که می‌بینید معمولاً میانگین بهترین خرید و بهترین فروش است یا قیمت آخرین معامله — هر دو خلاصه‌اند و هیچ‌کدام در دسترس شما نیست. شما با قیمت فروش می‌خرید و با قیمت خرید می‌فروشید.

هر بازار پیش‌بینی دو طرف دارد. کسی حاضر است به قیمتی بفروشد — بهترین فروش. کسی حاضر است به قیمتی پایین‌تر بخرد — بهترین خرید. بین این دو فاصله‌ای خالی هست به نام اسپرد که در آن هیچ معامله‌ای وجود ندارد. اگر بهترین خرید 39 سنت و بهترین فروش 45 سنت باشد، آن «42 سنت» میانگین دو عدد است و شما فقط با یکی از آن‌ها می‌توانید معامله کنید: 45 برای خرید، 39 برای فروش.

در بازار پرمعامله این فاصله یک سنت یا کمتر است و اصلاً به چشم نمی‌آید. در بازاری که روزی چند صد دلار حجم دارد می‌تواند پنج تا ده سنت باشد — و آن‌وقت گران‌ترین بخش معاملهٔ شماست.

عمق بازار چیست و چرا سفارش بزرگ‌تر گران‌تر تمام می‌شود؟

عمق یعنی در هر قیمت چه حجمی برای معامله موجود است، و همان قیمت دومی است که ندیدید. بهترین قیمت فروش فقط به اندازهٔ حجمی که آن فروشنده گذاشته اعتبار دارد؛ وقتی سفارش شما آن حجم را تمام کند، باقی سفارش به پیشنهاد بعدی می‌رسد. میانگین قیمت خریدتان از بهترین قیمت بدتر است، و هرچه سفارش نسبت به اندازهٔ بازار بزرگ‌تر باشد، بدتر هم می‌شود.

فرض کنید کسی 50 سهم را 45 سنت می‌فروشد و پیشنهاد بعدی روی 52 سنت است. سفارش 200 سهمی شما این‌طور پر می‌شود:

سطح دفتر سفارش	تعداد سهم	قیمت	هزینه
بهترین فروش	50	45 سنت	22.50 دلار
پیشنهاد بعدی	150	52 سنت	78.00 دلار
مجموع	200	میانگین 50.25 سنت	100.50 دلار

روی کارت 42 سنت خواندید و 50.25 سنت پرداختید — و تمام این فاصله پیش از زدن دکمه در دفتر سفارش دیده می‌شد.

برای همین یک بازار با 10 دلار ارزان به نظر می‌رسد و با 500 دلار گران: قیمتی که به آن می‌رسید تابع مقداری است که می‌خرید، و به همین دلیل اندازهٔ موقعیت و عمق بازار یک تصمیم‌اند. حجم معاملات معیار تقریبی خوبی است: تا 24 اوت 2026، بازار رسیدن اتریوم به 1,000 دلار تا 31 دسامبر 2026 در پلی‌باز حدود 393,000 دلار حجم 24 ساعته داشت و دفتری با این اندازه ترافیک، سفارش معمولی را بدون جابه‌جایی قیمت جذب می‌کند. بازاری که روزی چند صد دلار معامله می‌شود چنین کاری نمی‌کند. نکتهٔ مهم اینکه همین ماجرا هنگام خروج هم تکرار می‌شود؛ اگر بازاری آن‌قدر کم‌عمق باشد که ورودتان قیمت را جابه‌جا کند، فروش موقعیت پیش از تعیین‌تکلیف بازار هم به همان اندازه گران تمام می‌شود.

سقف قیمت دقیقاً از چه چیزی محافظت می‌کند؟

سقف قیمت یعنی بگویید بدترین میانگینی که می‌پذیرید چقدر است، و سفارش فقط زیر همان سقف اجرا شود. اگر دفتر سفارش بتواند شما را زیر آن سقف پر کند، معامله انجام می‌شود؛ اگر نتواند، سفارش ناقص پر می‌شود یا اصلاً انجام نمی‌شود.

معاوضه‌اش را صریح بگوییم: سقف سفت‌وسخت شما را از قیمت بد نجات می‌دهد و ممکن است اصلاً بی‌موقعیت بگذارد. سقف باز تضمین می‌کند که سفارش پر شود و اجازه می‌دهد یک بازار کم‌عمق تعیین کند چقدر می‌پردازید. سفارش نیمه‌پر شکست نیست؛ یعنی بازار واقعاً بیش از آن چیزی برای فروش به شما در قیمت مورد قبولتان نداشته.

پیش از تعیین اندازهٔ معامله چه چیزی را ببینیم؟

به‌جای عدد روی کارت، خود دفتر سفارش را ببینید. اگر اسپرد پهن است از خودتان بپرسید برتری تحلیلی‌تان از این فاصله بزرگ‌تر است یا نه — اغلب نیست، و معامله‌ای که خوب به نظر می‌رسید فقط در همان میانگینِ دست‌نیافتنی خوب بود.

راه دیگر این است که خودتان آن طرف ماجرا باشید: سفارش را داخل اسپرد بگذارید و صبر کنید تا بازار به شما برسد. گاهی می‌رسد. گاهی هم خبر مهم بدون شما از راه می‌رسد. در هر حال دفتر سفارش در صفحهٔ هر بازار، کنار قیمت، در دسترس است و نحوهٔ کار پلی‌باز نشان می‌دهد کجا باید دنبالش بگردید.